HISTORIA ZAKŁADU

HISTORIA ZAKŁADU

Historia nauczania rysunku i kształcenia artystycznego na Wydziale Sztuk Pięknych UMK jest ściśle związana z dziejami Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie i przybyciem profesorów tamtejszego Wydziału Sztuk Pięknych do Torunia po drugiej Wojnie Światowej. A także – sięgając w przeszłość – z utworzeniem w 1797 roku na Uniwersytecie wileńskim pierwszej Katedry Rysunku i Malarstwa. Rysunek ponownie zyskał autonomię 29 maja 1947 roku, kiedy Katedra Witrażownictwa na Wydziale Sztuk Pięknych UMK została przekształcona w Katedrę Rysunku. Jej kierownikiem mianowano prof. Konrada Dargiewicza – ucznia Józefa Mehoffera. W roku 1953 w strukturze Katedry wyodrębniono dwa Zakłady; Rysunku oraz Metodyki Nauczania Przedmiotów Plastycznych (od 1965 r. zarządzał nim profesor Janusz Bogucki). Zakład Rysunku istniał do 1969 roku (kierował nim wówczas doc. Piotr Firlej, a pracownikami byli Józef Kotlarczyk, Bogdan Przybyliński i Edmund Wadowski). Po jego reaktywowaniu w roku 1985 organizację i kierownictwo powierzono doc. Józefowi Kotlarczykowi, a następnie prof. Krzysztofowi Canderowi (pełnił funkcję do 1998 r.). Prof. Cander zbudował podwaliny metodyki nauczania w Zakładzie, wraz z zespołem opracował nowy program, nie odżegnując się od wielowiekowej tradycji rysunkowej, a jednocześnie odważnie uwzględniając doświadczenia sztuki współczesnej i najnowszej, m. in. nowe media. Rok 1998 przyniósł kolejną „migrację” Zakładu Rysunku: w wyniku zmian organizacyjnych przeprowadzonych w Instytucie Artystycznym, znalazł się w strukturze kierunku grafika.

Niewątpliwym plusem zmian było ponowne utworzenie – po ponad czterdziestu latach – pracowni nadających dyplomy w ramach specjalności rysunek. Od tego roku funkcję kierownika Zakładu objął prof. Bogdan Chmielewski. Trzy lata później w reformowanym Instytucie Artystycznym powstał czwarty kierunek (obok Grafiki, Malarstwa i Rzeźby) – Edukacja artystyczna w zakresie sztuk plastycznych, w którego struktury wszedł Zakład Rysunku wzbogacony o specjalność dyplomującą: Notacje rysunkowe, nazwaną później Mediami rysunkowymi. Gdy w roku akademickim 2014/2015 w Instytucie Artystycznym uruchomiono, w miejsce wygaszanego kierunku Edukacja artystyczna, studia jednolite pięcioletnie na kierunku Sztuka Mediów i Edukacja Wizualna, działalność dydaktyczna Zakładu Rysunku została poszerzona o specjalność Rysunek mediów. Od tego roku (2015) funkcję kierowniczą w Zakładzie zaczęła sprawować prof. Elżbieta Jabłońska. Rok 2019 przyniósł kolejną zmianę – Zakład Rysunku po wielu latach nazwany został Katedrą Rysunku, zmiany te związane były z wprowadzeniem nowej reformy edukacji 2.0, a kierownikiem Katedry został prof.Witold Pochylski.

Po reaktywowaniu Zakładu Rysunku, jego pracownicy wystąpili z inicjatywą organizowania dla studentów Instytutu Artystycznego cyklicznych prezentacji rysunku. W latach 1988–1996 odbyło się pięć pokazów – „List”, „Prezentacja”, „Autograf”, „Światoczułość”, „Autograf 2”. Powołanie specjalności rysunek (media rysunkowe) w 1999 r. oraz nowe usytuowanie Zakładu, a także utworzenie Galerii Rysunku 9,39 stało się impulsem do wznowienia, cieszących się bardzo dużym zainteresowaniem studentów, prezentacji rysunkowych z cyklu „Rysunek bez granic”. Urządzano je w różnych miejscach: zarówno w galerii Zakładu i w innych galeriach Torunia, jak i w przestrzeniach otwartych oraz w obiektach postindustrialnych. W latach 2000–2011 zorganizowano kilkanaście takich ekspozycji: „Autograf 3”, „Autograf 3 bis w przestrzeni otwartej”, „Kontekst miejsca – Wieża Ciśnień Bydgoszcz”, „Nie ręką ludzką uczynione”, „Rysunek elementarny – hala Merinotexu”, „Martwa natura i portret w różnych konwencjach malarstwa nowożytnego”, „12 x rysunek”, „Rysunek naturalny”, „Miejsca – krok po kroku”, „Narzędziownia”, „Redukcja”, „Stół”, „Przystanek –miejsca”, ”Widzę i opisuję”, „Autoportret”, „Cud uważności”.

Nagromadzone wieloletnie doświadczenia, związane z wystawami w Toruniu i wzrastająca potrzeba głębszej refleksji porównawczej nad kondycją współczesnego rysunku (zwłaszcza zaś jego wyodrębnieniem jako samodzielnej dziedziny sztuki), zaowocowały zorganizowaną przez Zakład Rysunku w 2008 roku I Ogólnopolską Wystawą Rysunku Studenckiego pod hasłem„Rysować”. Wystawa odniosła sukces i zapoczątkowała cykl corocznych ekspozycji, którym każdorazowo towarzyszy katalog dzieł, dokumentujący dorobek rysowników. Od roku 2012 wystawa ma formę biennale i zyskała charakter międzynarodowy. Najbliższa edycja zaplanowana jest na maj 2020 roku.